Kennis

Brandwerend of vlamvertragend: wat is het verschil?

Vier eigenschappen die in specificaties (bestek) door elkaar lopen: vlamvertragend, brandwerend, halogeenvrij en de CPR-klasse.

In het kort

Vlamvertragend (flame retardant, IEC 60332) betekent dat een kabel de vlam niet voortplant en dooft zodra de brandbron weg is. Brandwerend (fire resistant) betekent dat het circuit blijft werken tijdens brand, uitgedrukt als PH-klasse (EN 50200), FE180 (IEC 60331), E30 tot E90 (DIN 4102-12), een categorie van BS 6387 of IEC 60331-21 (offshore, NEK 606). Vrijwel elke installatiekabel is vlamvertragend; alleen speciale types zoals AS+, FE180, BS 7846 en BFOU zijn brandwerend.

In Engelse specificaties staan "flame retardant", "fire retardant" en "fire resistant" vaak naast elkaar alsof het hetzelfde is. Dat is het niet. Vlamvertragend zegt hoe een kabel zich gedraagt als hij zelf in brand raakt. Brandwerend zegt of de kabel blijft werken terwijl er brand is. Het eerste beschermt de omgeving, het tweede houdt een installatie in bedrijf.

Vlamvertragend (flame retardant) wordt getest volgens IEC 60332-1-2 voor een enkele kabel en IEC 60332-3 voor een bundel: de vlam mag zich niet langs de kabel voortplanten en moet doven zodra de brandbron weg is. Vrijwel alle vaste installatiekabel voldoet hieraan, zoals YMvK volgens EN 60332-3-24 categorie C. Let op het verschil met de CPR: een rubberkabel als H07BQ-F is wel vlamvertragend volgens IEC 60332-1-2, maar valt als verbindingskabel voor mobiel gebruik buiten EN 50575 en krijgt dus geen CPR-klasse.

Brandwerend (fire resistant) is iets anders. Zo’n kabel houdt zijn circuit in stand terwijl hij in de vlammen staat. Hoe lang de kabel dat volhoudt, staat in de aanduiding, en die verschilt per norm en per land. EN 50200 geeft PH-klassen in minuten (PH15 tot PH120), veel gebruikt in Spaanse AS+-types en Britse specificaties. Britse specificaties vragen ook de categorieën C, W en Z van BS 6387 of F120 van BS 8491. De Duitse aanduidingen, die in Nederland veel worden gevraagd, zijn FE180 volgens IEC 60331 of VDE 0472-814 (de kabel zelf houdt 180 minuten stand) en E30, E60 of E90 volgens DIN 4102-12 (het complete systeem, inclusief beugels en goot, blijft 30, 60 of 90 minuten werken). Een eis als E90 zegt dus ook iets over de bevestiging, niet alleen over de kabel. Offshore en aan boord komt daar nog een systeem bij: functiebehoud volgens IEC 60331-21, in NEK 606 herkenbaar aan de B vooraan het type, zoals BFOU en BU. De R-types, RFOU en RU, zijn alleen vlamvertragend.

De constructie is in al die gevallen vergelijkbaar: een band van mica en glas om de geleider houdt de aders gescheiden nadat de isolatie is weggebrand. RHOZ1MZ1-K(AS+) en ROZ1MZ1-K(AS+) halen zo tot PH120. NHXH FE180 en JE-H(St)H Bd FE180 halen FE180, met E30 tot E90 in het juiste bevestigingssysteem. BS 7846 haalt C, W en Z, en in de F120-uitvoering 120 minuten volgens BS 8491. BFOU en BU halen functiebehoud volgens IEC 60331-21.

Halogeenvrij (LSZH) staat er los van en gaat over wat er vrijkomt bij brand: geen halogeen, weinig rook en lage zuurgraad, beproefd volgens EN 60754 en EN 61034. Een halogeenvrije kabel is niet automatisch brandwerend. Een brandwerende kabel is meestal wel halogeenvrij. De CPR-klasse (Aca tot Fca) bundelt de reactie op brand van een vast geïnstalleerde kabel in één klasse, maar zegt niets over functiebehoud.

Wat betekent dat voor een bestek? Vraagt het om "flame retardant", dan volstaat een vlamvertragende kabel zoals YMvK of RZ1MZ1-K(AS). Staat er "fire resistant", "functiebehoud", een PH-klasse, FE180, E30 tot E90, een categorie van BS 6387 of IEC 60331-21, dan heeft u een brandwerende kabel nodig. Welke, hangt af van de norm die er staat: een AS+-type, een FE180-type, een BS 7846 of offshore een BFOU volgens NEK 606. Noodverlichting, rookafvoer, brandmeldinstallaties en bluspompen vallen in die tweede groep.

Staat er een PH-klasse, FE180, E90 of een categorie van BS 6387 in het bestek? Stuur die regel mee. Wij benoemen per type welke van de twee eigenschappen dat type heeft en welke niet.

Stuur uw aanvraag