Britse en offshore normen: BS 5308, BS 5467, BS 6724, BS 7846 en NEK TS 606

In bestekken van Britse of internationale engineering, en in de olie- en gasindustrie, staan vaak Britse of Noorse kabelnormen. Die leggen de opbouw van de kabel vast, net als de Europese normen, maar ze volgen een eigen logica. Komt u ze tegen in een Nederlands of Belgisch project, let dan op drie dingen: de aarde, het brandgedrag en de CPR-klasse.

BS 5308 is de Britse norm voor instrumentatiekabel: meet-, stuur- en signaalkringen, geen energie. Part 1 heeft PE-isolatie en Part 2 PVC-isolatie, beide voor 300/500 V. Type 1 is ongewapend, Type 2 gewapend met staaldraad. Afscherming is een aparte keuze: alleen een collectief scherm, of een scherm per paar met een collectief scherm eromheen. De norm zelf is al in 2005 ingetrokken ten gunste van EN 50288-7. De opvolger PAS 5308 is op 3 april 2024 ook ingetrokken. In de markt is BS 5308 toch de gangbare aanduiding gebleven, en de kabel wordt nog steeds met die opbouw gemaakt.

BS 5467 en BS 6724 zijn gewapende energiekabels met XLPE-isolatie voor 600/1000 V en 1900/3300 V. BS 5467 heeft een PVC-mantel. BS 6724 heeft een halogeenvrije mantel met weinig rook en corrosieve gassen bij brand; BS 5467 verwijst zelf naar BS 6724 waar rook ertoe doet. Meeraderige kabel heeft een wapening van verzinkt staaldraad, eenaderige een wapening van aluminiumdraad. Sinds de uitgave van 2016 kent BS 5467 alleen nog koperen geleiders.

Bij de aarde zit het grootste verschil met de Nederlandse praktijk. In de standaardvolgorde van BS 5467 heeft alleen de vijfaderige kabel een groen/gele ader. Twee aders zijn bruin en blauw, drie aders bruin, zwart en grijs, en vier aders blauw, bruin, zwart en grijs. De Britse installatievoorschriften, BS 7671, staan toe dat de wapening dient als beschermingsleiding, mits de doorsnede voldoet. Een vieraderige BS-kabel is dus geen 4G: de aarde loopt via de wapening en de wartel. Stem dat in Nederland of België vooraf af met de ontwerper of de keurder.

BS 7846 is de brandwerende variant, met weinig rook, voor 600/1000 V. De norm kent vier categorieën. F2 betekent dat de kabel de Britse proeven C, W en Z uit BS 6387 elk apart doorstaat: brand, brand met water en brand met mechanische schok. F30, F60 en F120 zijn de gecombineerde proef volgens BS 8491, met brand, schok en waterstraal tegelijk, gedurende 30, 60 of 120 minuten. F2 is dus geen klasse van 30 minuten.

Een BS-norm vervangt de CPR niet. Wordt de kabel vast in een gebouw in de EU gelegd, dan valt die onder EN 50575 en telt de Euroklasse uit de prestatieverklaring van de fabrikant. Die klasse legt de BS-norm niet vast, en ze verschilt per fabrikant; BS 6724 wordt bijvoorbeeld als Cca aangeboden. Ook de stroomwaarden komen uit een ander boek. De BS-normen verwijzen naar BS 7671; een Nederlandse installatie rekent met NEN 1010.

NEK TS 606 is een Noorse technische specificatie voor kabel op olie- en gasinstallaties op zee, vast en drijvend. De uitgever is het Noorse elektrotechnisch comité NEK; de huidige uitgave is de zevende, van maart 2025. De specificatie bouwt voort op de scheepsnormen IEC 60092 en stelt strengere eisen aan de bestendigheid tegen olie en boorspoeling. De naam leest per laag van binnen naar buiten. R is EPR-isolatie en B brandwerend met micaband, F een halogeenvrije binnenmantel, O een vlecht van koperdraad en U een halogeenvrije buitenmantel die bestand is tegen boorspoeling. BFOU en BU zijn de brandwerende laagspanningstypes, RFOU en RU zijn vlamvertragend.

Scheepskabel is iets anders. Die valt onder IEC 60092 en heeft een typegoedkeuring nodig van het klassebureau van het schip, zoals Lloyd’s Register, ABS of DNV. Onze bladen voor offshorekabel noemen geen Euroklasse, omdat EN 50575 over kabel in bouwwerken gaat.

Voor de inkoper: bestel BS- en NEK-kabel op de volledige aanduiding, met Part en Type bij BS 5308 en de categorie bij BS 7846. "BS 7846" zonder F2 of F120 is geen bestelbare regel, en tussen die twee zit een wezenlijk verschil in brandgedrag.